Door Margit Sas — Bitfitter bij Puur Paardenkracht Ruitersport
Het leed dat sperriem heet…
Een pakkende zin om je aandacht te trekken en blijkbaar is dat gelukt! Gelukkig maar, want ik wil het graag eens hebben over wat ik vaak tegenkom, zeker in combinatie met een ander probleem.
De neusriem: hoogte en afstelling
Een van de eerste dingen die ik check bij een hoofdstelcontrole is de afstelling van de neusriem: de juiste hoogte en hoe strak deze zit.
Om na te gaan op welke hoogte de neusriem behoort te zitten moet je eerst voelen waar de neusgaten beginnen, voelend vanaf bovenaan. Je neusriem hoort hier NIET op te liggen, maar moet erboven liggen! Een paard kan namelijk niet door de mond ademen, alleen door de neus. Stel je voor hoe het voelt als er tijdens inspanning altijd een (lichte) druk is op daar waar de zuurstof naar binnen moet!
Dan hoe strak de neusriem behoort te zitten: deze moet als een polsbandje kunnen bewegen (er wordt wel eens gezegd twee vingers, maar ja — hoe dik zijn die vingers?).
De sperriem en aansnoerneusriem
En dan komt het… de sperriem en aansnoerneusriem. Alleen al de namen zeggen genoeg! Aansnoeren of sperren (versperren) — het voorkomen dat het paard zijn mond kan openen!
Ten eerste dient de sperriem losjes bevestigd te worden en te rusten in de kingroeve, zodat het paard indien nodig de mond kan openen.
⚠️ Wat ik veel tegenkom zijn paarden die de tong uit de mond gooien, waarbij de sperriem of aansnoerneusriem dan maar strakker wordt gezet zodat dit niet mogelijk is. Want helaas wordt tong uit de mond op wedstrijd afgestraft…
Maar je paard doet dit niet voor niks. Het gedrag van tong uit de mond heeft vaak een (lichamelijke) oorzaak en het is altijd zaak deze op te sporen en andere problemen uit te sluiten! Helaas komt het veelvuldig voor dat paarden inmiddels zo gewend zijn aan tong uit de mond dat het aangeleerd gedrag is geworden, ook al is de oorzaak opgelost.
Checklist: tong uit de mond
Heeft jouw paard de tong uit de mond? Dan zijn de volgende punten belangrijk:
- Past het bit? Niet alleen de breedte, maar ook de dikte en vorm van het bit in relatie tot de anatomie van de mond. Tegenwoordig zien we steeds kleinere en fijnere mondjes terwijl er nog dikke bitten worden gebruikt. Daarnaast zijn ook de dikte van de tong en hoogte van het gehemelte van belang bij het aanmeten van een passend bit.
- Is het bit goed afgesteld? Ligt het niet te hoog of te laag?
- Hoeveel druk geeft de ruiterhand op het bit? En is deze gelijk?
- Wanneer is de tandarts voor het laatst geweest? Denk aan haken en scherpe randen die pijn en ongemak kunnen veroorzaken!
- Zijn de wolfskiezen nog aanwezig? Deze kunnen problemen veroorzaken (zie ook mijn andere post: Hengstentanden, haaktanden en wolfskiezen).
- Scheefheid bij ruiter en/of paard
- Problemen met tongbeen, SI-gewricht, kaakgewricht, hals of rug
- Pijn elders in het lichaam door bijvoorbeeld kreupelheid of een zadel dat net niet lekker ligt
- Spanning, vaak in combinatie met het vastzetten van de rug
Waarom ik altijd vraag naar de andere specialisten
Nu begrijpen jullie ook waarom ik bij een consult vraag wanneer de zadelpasser, tandarts, osteopaat/fysio etc. langs zijn geweest? Vaak zie je dat een probleem elders de oorsprong vindt dan waar het zich uit. Dit is ook het bekende overcompenseren wat veel paarden doen!
💡 Tong uit de mond is een duidelijk signaal om verder te kijken, maar besef ook dat — als alles is uitgesloten — het soms een vorm van gewenning is!
Loop jij ook met je paard tegen dit probleem aan en is alles al gecheckt? Neem gerust contact met mij op, dan kijk ik met je mee!